Kąpielisko Zakrzówek: brak siarkowodoru w wodzie, badania potwierdzają dobry stan ekologiczny

Badania laboratoryjne potwierdziły bezpieczeństwo wody na kąpielisku w Parku Zakrzówek. Analizy nie wykazały obecności siarkowodoru w toni wodnej, a jego występowanie ogranicza się wyłącznie do osadów dennych, skąd nie migruje do wody. Również ekspertyza badaczy z UJ i Politechniki Krakowskiej wskazuje, że woda ma dobrą jakość i korzystny stan ekologiczny.

Poszerzona formuła badań

W trosce o bezpieczeństwo osób korzystających z kąpieliska w Parku Zakrzówek, powtórzone zostały specjalistyczne badania na obecność siarkowodoru. Pierwsze takie analizy przeprowadzono w 2025 roku.

Za pobór próbek wody i osadu dennego odpowiadali firma AQUA SOIL Mariusz Wnuk z Dąbrowy Górniczej oraz OBKiŚ Eurofins. Badania laboratoryjne przeprowadzono zaś w akredytowanym laboratorium Ośrodka Badań i Kontroli Środowiska w Katowicach, będącego częścią międzynarodowej sieci laboratoriów Eurofins Scientific.

Badania zostały rozszerzone o dodatkowe punkty pomiarowe na głębokościach 5, 10, 15 oraz 27 metrów, czyli do maksymalnej głębokości akwenu w miejscu lokalizacji basenów. Przeprowadzono również analizę osadu dennego.

Wnioski z przeprowadzonej analizy

Wykonane badania laboratoryjne potwierdzają iż woda kąpieliska Zakrzówek charakteryzuje się dobrym stanem chemicznym. Wyniki wskazują iż nie nosi ona znamion wody zanieczyszczonej o czym świadczy neutralna wartość PEW oraz Ph. Wartość temperatury spada wraz z głębokością co świadczy iż na dnie zbiornika nie zachodzą zjawiska wytwarzające temperaturę - gradient temperatury ma naturalny i spodziewany kierunek.

Uzyskane wyniki nie wykazały obecności siarkowodoru w wodzie do głębokości 27 metrów. Analiza osadu dennego potwierdziła natomiast obecność tego związku na dnie akwenu, co jest naturalnym zjawiskiem zachodzącym w warunkach ograniczonego dostępu tlenu. Przeprowadzone badania wskazują, że siarkowodór występujący w osadach dennych nie przedostaje się do toni wodnej akwenu.

- W rejonie kąpieliska Zakrzówek, na obszarze pływających pomostów w otaczającej pomosty atmosferze oraz w wodzie kąpieliska, do głębokości 27 metrów nie występują przejawy siarkowodoru – podsumowuje badania Mariusz Wnuk z AQUA SOIL - Siarkowodór występuje w osadzie dennym, składającym się m. in. z masy organicznej w zaawansowanym stopniu rozkładu. Występowanie naturalnego gazu w osadzie dennym jest zjawiskiem naturalnym, związanym z naturalnymi procesami rozkładu materii organicznej. Przeprowadzona kampania badawcza wskazuje jednoznacznie, iż siarkowodór występujący w osadzie dennym nie migruje do wody wypełniającej kąpielisko Zakrzówek – dodaje.

Zgodnie z wiedzą pozyskaną przez Zarząd Infrastruktury Sportowej w Krakowie, występowanie siarkowodoru w osadach dennych nie jest następstwem funkcjonowania obecnej infrastruktury kąpieliska.

- Obecność siarkowodoru w wodzie Zalewu Zakrzówek nie jest nowym zjawiskiem. Już podczas badań prowadzonych przeze mnie w 1996 roku stwierdziliśmy jego występowanie – mówi prof. dr hab. inż. Jacek Motyka, emerytowany pracownik Akademii Górniczo-Hutniczej.

Dobra jakość wody i korzystny stan ekologiczny

Dodatkowo w czerwcu prowadzane były szerokie badania w kilku laboratoriach, które miały określić stan wody w akwenie Zakrzówek. Za ekspertyzę odpowiadali badacze z Uniwersytetu Jagiellońskiego i Politechniki Krakowskiej.

- Na podstawie przeprowadzonych badań biologicznych stwierdza się, że badany zbior­nik charakteryzuje się dobrą jakością wody oraz korzystnym stanem ekologicznym. Uzyskane wyniki nie wskazują na występowanie procesów mogących świadczyć o pogar­szaniu się jakości środowiska wodnego ani na obecność zagrożeń związanych z rozwojem organizmów odpowiedzialnych za szkodliwe zakwity – podsumowuje badania prof. dr hab. Mirosław Żelazny, kierownik Zakładu Hydrologii i Laboratorium Hydrologiczno-Chemicznego w Instytucie Geografii i Gospodarki Przestrzennej UJ.

Jednym z ważniejszych wniosków jest bardzo niska zawartość związków odżywczych, takich jak związki azotu i fosforu. To właśnie ich nadmiar odpowiada za rozwój glonów i sinic w wielu zbiornikach wodnych. W Zakrzówku ich stężenia są bardzo niskie lub wręcz niewykrywalne, co oznacza, że zbiornik nie jest podatny na intensywne procesy eutrofizacji, czyli nadmiernego użyźnienia wody.

Analizy wykazały również bardzo niskie stężenia chlorofilu a oraz fikocyjaniny – substancji wykorzystywanych jako wskaźniki ilości glonów i sinic. Wyniki te potwierdzają, że w wodzie nie występuje zwiększona biomasa organizmów mogących powodować niebezpieczne zakwity.

Zawiesina naturalnego pochodzenia

Podczas badań zaobserwowano lokalny zakwit orzęska Stentor amethystinus. Choć zjawisko to może zmieniać wygląd wody, jest ono naturalne i nie stanowi zagrożenia ani dla ludzi, ani dla ekosystemu. W przeciwieństwie do zakwitów sinic nie wiąże się z produkcją toksyn ani pogorszeniem jakości wody. Według badaczy był to incydentalny efekt sprzyjających warunków środowiskowych, takich jak odpowiednia temperatura czy stabilne warunki hydrologiczne.

Badania wykazały także wysokie natlenienie wody, będące efektem intensywnej fotosyntezy roślin wodnych i fitoplanktonu. Szczególnie dobrze natleniona była płytsza część zbiornika, gdzie wyższa temperatura sprzyjała większej aktywności biologicznej. To zjawisko jest charakterystyczne dla zdrowych ekosystemów wodnych.

Naukowcy zwracają uwagę, że wraz z głębokością zmieniają się warunki panujące w wodzie. W głębszych warstwach naturalnie spada temperatura i ilość tlenu, a przy dnie gromadzi się więcej materii organicznej. Są to typowe procesy zachodzące w jeziorach i głębokich zbiornikach wodnych, które same w sobie nie świadczą o pogorszeniu jakości wody.

Całość wyników wskazuje, że obecnie nie ma przesłanek, aby spodziewać się w najbliższym czasie masowych zakwitów sinic lub fitoplanktonu, które mogłyby ograniczać korzystanie z kąpieliska. Badacze oceniają, że Zakrzówek zachowuje stabilny i dobry stan ekologiczny.

Dłuższe godziny otwarcia kąpieliska

Kąpielisko Zakrzówek jest dostępne w poniedziałki w godzinach 14:00-19:00, natomiast od wtorku do niedzieli w godzinach 8:00-19:00. W ubiegłym sezonie funkcjonowało ono do godz. 18:00. Nad bezpieczeństwem osób wypoczywających czuwają ratownicy.

Sezon kąpieliskowy 2026 w Parku Zakrzówek potrwa do 30 września. Wstęp na baseny pozostaje bezpłatny. Podobnie jak w ubiegłym roku, wydawane są opaski, które pozwalają ustalić, jaka liczba osób przebywa na terenie obiektu.

Korzystaj z Zakrzówka odpowiedzialnie!

Kąpielisko to wspólne miejsce – dbajmy o nie i o siebie nawzajem. Wystarczy przestrzeganie kilku prostych zasad:
- Kąp się tylko w wyznaczonych miejscach – poza nimi jest to zabronione.
- Nie skacz do wody – dla własnego bezpieczeństwa i innych.
- Słuchaj ratowników – ich wskazówki pomagają uniknąć niebezpieczeństw.
- Miej dzieci na oku – najmłodsi powinni być pod stałą opieką dorosłych.
- Uważaj na pomostach – nie biegaj, zachowuj ostrożność i korzystaj z obuwia plażowego.
- Zrezygnuj z kosmetyków w wodzie – chroń jej czystość i środowisko.
- Zabierz śmieci ze sobą – dzięki temu wszyscy korzystają z czystej przestrzeni.
- Szanuj innych – nie hałasuj i nie przeszkadzaj w wypoczynku.
- Bez alkoholu – bezpieczeństwo jest najważniejsze.

Pamiętaj – bezpieczny, czysty i przyjazny Zakrzówek zależy od nas wszystkich.